Zmiana czasu z letniego na zimowy 2026 nastąpi w nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października. O godzinie 3:00 cofniemy zegary na 2:00, więc tej nocy śpimy o godzinę dłużej. Kolejna zmiana, na czas letni, wypada 28 marca 2027 r. Na pytanie, kiedy koniec zmiany czasu, nie ma jeszcze odpowiedzi: Komisja Europejska bada 10 scenariuszy, a wyniki mają być gotowe do końca 2026 r. Ten tekst opisuje stan na wrzesień 2026 r.
Spis treści
- Data i godzina zmiany czasu w 2026
- Kiedy koniec zmiany czasu?
- Kiedy śpimy o godzinę dłużej?
- Historia zmian czasu
- Korzyści ze zmiany czasu
- Niedogodności zmiany czasu
- Wpływ na samopoczucie i zdrowie
- Jak się przygotować
- Praca w nocy
- Czas letni czy zimowy na stałe?
- W skrócie
- Najczęstsze pytania
- Podsumowanie
Zmiana czasu z letniego na zimowy 2026 – data i godzina
Czas letni w Polsce kończy się w niedzielę 25 października 2026 r. o godzinie 3:00. Cofamy wtedy zegary na 2:00 i wracamy do czasu środkowoeuropejskiego (CET). Zmiana czasu na zimowy 2026 wynika z reguły obowiązującej w całej UE: czas standardowy wraca w ostatnią niedzielę października. Wiosną 2026 r. zegary przesunęliśmy 29 marca.
Polskie terminy wyznacza rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 4 marca 2022 r. na lata 2022–2026. 25 października 2026 r. to więc ostatnia data w obecnym rozporządzeniu, choć niekoniecznie ostatnia zmiana czasu, bo unijna dyrektywa 2000/84/WE nadal obowiązuje.
Kolejne zmiany czasu: zmiana czasu 2027 i lata następne
Kolejna zmiana czasu wypada 28 marca 2027 r. (na letni), a następna 31 października 2027 r. (na zimowy). W marcu 2026 r. Komisja Europejska opublikowała kalendarz na lata 2027–2031, w którym przejścia następują o 1:00 czasu UTC. Nie przesądza on jednak, że zegary będziemy przestawiać do 2031 r.: jeśli państwa zmienią prawo, kalendarz straci moc.
| Rok | Na czas letni | Na czas zimowy |
|---|---|---|
| 2027 | 28 marca | 31 października |
| 2028 | 26 marca | 29 października |
| 2029 | 25 marca | 28 października |
| 2030 | 31 marca | 27 października |
| 2031 | 30 marca | 26 października |
Kiedy koniec zmiany czasu? Stan sprawy w UE i w Polsce
Nie znamy terminu końca zmiany czasu. Zegary będziemy przestawiać co najmniej do zmiany unijnej dyrektywy 2000/84/WE, a Komisja Europejska zaplanowała już zmiany na lata 2027–2031. Zniesienie wymaga zgody państw członkowskich, a tej od 2019 r. brak. Nowe badanie Komisji, z wynikami do końca 2026 r., ma dostarczyć danych do dalszych rozmów.
- 2018 r.: konsultacje (4,6 mln odpowiedzi, 84% za rezygnacją ze zmian czasu) i projekt dyrektywy COM/2018/639.
- 26 marca 2019 r.: Parlament Europejski poparł projekt 410 głosami do 192 (51 wstrzymało się).
- 2025 r.: polska prezydencja proponuje dwuletni eksperyment ze stałym czasem letnim, ale państwa chcą więcej danych.
- luty 2026 r.: Komisja zleca badanie 10 scenariuszy (konsorcjum Ecorys, Capgemini, Stratec, CE Delft), wyniki do końca 2026 r.
Czy będzie koniec zmian czasu?
Nie ma dziś podstaw, by uznać 25 października 2026 r. za ostatnią zmianę czasu, ale zniesienie jest możliwe. Komisja bada m.in. stały czas letni lub zimowy oraz rozwiązania, w których państwa wybierałyby własny stały czas. Wyniki nie przesądzają o automatycznym zniesieniu zmian: to dane o wpływie na rynek wewnętrzny, transport, energię i zdrowie publiczne.
Dlaczego UE nie może zakończyć zmian czasu?
Bo decyzja wymaga zgody rządów, a te nie ustaliły, czy zostać przy czasie letnim, czy zimowym. Gdyby sąsiedzi wybrali różne warianty, powstałyby nowe różnice czasowe, a z nimi kłopoty w transporcie, handlu i telekomunikacji.
Czy Polska może sama zrezygnować ze zmiany czasu?
Nie, dopóki obowiązuje dyrektywa 2000/84/WE. W kwietniu 2025 r. do Sejmu trafił projekt ustawy o stałym czasie letnim, ale krajowe przepisy nie mogą jej przeczyć. Jeśli prawo UE się nie zmieni, rząd wyda nowe rozporządzenie na lata po 2026 r.
Kiedy śpimy o godzinę dłużej? Co dzieje się w noc zmiany czasu
Dłużej śpimy w nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października 2026 r., bo o 3:00 cofamy zegary na 2:00, a doba trwa 25 godzin. Na papierze zyskujemy godzinę snu, w praktyce mniej: badanie oparte na danych brytyjskiego UK Biobank wykazało, że w noc jesiennej zmiany ludzie spali średnio ok. 33 minuty dłużej niż zwykle.
Kiedy śpimy o godzinę dłużej, a kiedy krócej, wynika z kierunku zmiany: jesienią doba ma 25 godzin, wiosną 23. Część dodatkowego czasu przepada, bo zegar biologiczny budzi nas o dawnej porze. Godzina 2:00–2:59 występuje tej nocy dwa razy, więc w dokumentach (np. przy godzinie urodzenia dziecka) ten sam czas może pojawić się dwukrotnie.
Jak przestawić zegarek i co przestawi się samo
Klasyczny zegarek przestawiasz koronką o godzinę do tyłu. Ręcznie zmieniasz też godzinę w urządzeniach bez synchronizacji: w zegarach ściennych, budzikach, piekarniku i zwykle w samochodzie. Czy telefon zmienia czas automatycznie, zależy od ustawień: zrobi to, jeśli masz włączoną automatyczną datę i godzinę. Podobnie działają komputery, smartwatche i zegarki sterowane radiowo.
Od kiedy obowiązują zmiany czasu – historia zmian czasu
Zmiany czasu wprowadziły w 1916 r. Niemcy, by w czasie I wojny światowej oszczędzać węgiel. W Polsce zegary przestawiamy nieprzerwanie od 1977 r. Historia zmian czasu jest jednak dłuższa i pełna przerw.
Świat: Hudson, Willett i Niemcy w 1916 r.
Pierwszą udokumentowaną propozycję złożył w 1895 r. nowozelandzki entomolog George Hudson. W 1907 r. Brytyjczyk William Willett postulował w broszurze „The Waste of Daylight” przesunięcie zegarów latem o 80 minut, licząc na 2,5 mln funtów oszczędności na oświetleniu. Zmianę wprowadziły w życie Niemcy 30 kwietnia 1916 r., a wkrótce Francja, Wielka Brytania i inne kraje. Dziś w UE obowiązuje dyrektywa 2000/84/WE z 19 stycznia 2001 r.: przestawiamy zegary w ostatnią niedzielę marca i w ostatnią niedzielę października.
Od kiedy zmiana czasu w Polsce
Na ziemiach polskich czas letni wprowadzili zaborcy w 1916 r. W niepodległej Polsce stosowano go w 1919 r., w latach powojennych do 1949 r. i w latach 1957–1964, a od 1977 r. co roku. Do 1995 r. czas letni kończył się w ostatnią niedzielę września, potem koniec przesunięto na październik, tak jak w reszcie Europy. Źródła różnią się w szczegółach dotyczących lat powojennych, więc sprawdź je w portalu Głównego Urzędu Miar.
Kto wymyślił zmianę czasu – mit Franklina
Kto wymyślił zmianę czasu? Nie Benjamin Franklin, choć często się go tak przedstawia. Pod koniec XVIII wieku napisał żartobliwy tekst o wcześniejszym wstawaniu, ale przestawiania zegarów nie proponował.
Korzyści ze zmiany czasu – kiedyś i dziś
Korzyści ze zmiany czasu miały być przede wszystkim energetyczne, ale dziś badania pokazują, że skala tych korzyści jest niewielka.
Jakie korzyści dawały zmiany czasu
Dłuższe jasne wieczory latem ograniczały potrzebę sztucznego oświetlenia, a w czasie wojen zmniejszały zużycie węgla i paliw. Zwolennicy podkreślali też, że po pracy i szkole jest więcej światła, co sprzyja aktywności na powietrzu i handlowi.
Czy w obecnych czasach mamy korzyści ze zmiany czasu?
Czy zmiana czasu ma sens? Według oceny Komisji Europejskiej z 2018 r. oszczędność energii jest dziś marginalna. Włoski operator Terna szacował w 2016 r. oszczędność na ok. 580 GWh rocznie, czyli ok. 0,2% rocznego zużycia prądu we Włoszech, a francuska agencja ADEME szacowała w 2010 r. oszczędność na ok. 440 GWh w oświetleniu, czyli ok. 0,1%. Powód: oświetlenie LED zużywa niewiele prądu, a wieczorem pracują klimatyzacja i elektronika, niezależne od światła dziennego.
Niedogodności związane ze zmianą czasu
Najważniejsze niedogodności związane ze zmianą czasu to rozregulowany rytm dnia, koszty organizacyjne i kłopoty z rozliczaniem pracy. Wady zmiany czasu widać w trzech obszarach:
- Organizm. Rytm snu przestawia się od kilku dni do kilku tygodni (szczegóły w sekcji o zdrowiu).
- Transport i informatyka. Zmiana wymusza korekty rozkładów jazdy, więc na noc zmiany czasu kolej przygotowuje specjalne rozkłady. Systemy rejestrujące czas muszą z kolei obsłużyć godzinę, która pojawia się dwa razy.
- Praca. Pracownik nocnej zmiany odpracowuje dodatkową godzinę (zob. sekcja o pracy w nocy).
Wpływ zmiany czasu na samopoczucie i zdrowie
Wpływ zmiany czasu na samopoczucie jest zwykle krótkotrwały: kilka dni gorszego snu i słabszej koncentracji, choć według dr hab. Heleny Martynowicz z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu skutki mogą utrzymywać się do kilku tygodni.
Jak zmiana czasu wpływa na organizm
Zmiana czasu przesuwa zegar na ścianie względem rytmu dobowego, czyli wewnętrznego, około 24-godzinnego zegara organizmu, który steruje snem, czujnością i nastrojem. Ten zegar reaguje głównie na światło. Po cofnięciu zegarów rano jest jaśniej, ale zmierzch przychodzi wcześniej: w Warszawie zachód słońca przesuwa się z ok. 17:24 w sobotę do ok. 16:22 w niedzielę. Jesienna zmiana jest zwykle łagodniejsza niż wiosenna, bo godzinę zyskujemy, a nie tracimy.
Zmiana czasu a nastrój
Duńskie badanie ponad 185 tys. kontaktów szpitalnych z powodu depresji jednobiegunowej (1995–2012) wykazało, że po przejściu na czas zimowy zapadalność wzrosła o 11%, a wzrost zanikł w ciągu ok. 10 tygodni. Po zmianie na letni takiego wzrostu nie było. To związek, a nie dowód przyczyny, i nie wszystkie analizy go potwierdzają.
Zawały serca po zmianie czasu: co pokazują badania
Związek z zawałami dotyczy głównie zmiany wiosennej, nie jesiennej. Metaanaliza z 2019 r. (7 badań, ponad 115 tys. osób) wykazała wzrost ryzyka zawału tydzień po przejściu na czas letni (iloraz szans OR 1,05). Po zmianie jesiennej ryzyko było zbliżone do okresu kontrolnego (OR 1,01, wynik nieistotny statystycznie). Szersza metaanaliza z 2024 r. (12 badań z 10 krajów) potwierdziła ten kierunek. To dane obserwacyjne, a różnice są niewielkie i wyniki nie są jednoznaczne.
Ważne: ten tekst ma charakter edukacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej. Wrażliwsze na zaburzenia rytmu są dzieci, seniorzy i osoby z nadciśnieniem. Jeśli po zmianie czasu problemy ze snem, kołatanie serca, silne wahania nastroju lub inne niepokojące objawy utrzymują się albo się nasilają, skontaktuj się z lekarzem.
Jak przygotować się do zmiany czasu na zimowy
Do zmiany czasu na zimowy najłatwiej przygotować się, przesuwając porę snu i wstawania każdego dnia o 15 minut później, przez cztery dni: od środy 21 do soboty 24 października 2026 r. Jesienią przesuwamy się później, bo po cofnięciu zegarów Twoje „dawne” 0:00 nowy zegar pokazuje jako 23:00.
Plan na 3–4 dni przed zmianą
- Od środy do soboty kładź się i wstawaj o kolejne 15 minut później (przykład w tabeli).
- Rano wychodź na światło dzienne, bo pomaga ustawić zegar biologiczny.
- Wieczorem przyciemnij światło, odłóż ekrany na godzinę przed snem i przewietrz sypialnię.
- W niedzielę wstań o zwykłej godzinie według nowego zegara i nie odsypiaj długimi drzemkami.
Przykład dla osoby, która zwykle kładzie się o 23:00 i wstaje o 7:00:
| Noc | Idziesz spać | Budzisz się |
|---|---|---|
| ze środy na czwartek | 23:15 | 7:15 |
| z czwartku na piątek | 23:30 | 7:30 |
| z piątku na sobotę | 23:45 | 7:45 |
| z soboty na niedzielę (zmiana czasu) | 0:00 | 7:00 nowego czasu |
| z niedzieli na poniedziałek | 23:00 | 7:00 |
Zmiana czasu a dzieci
Dzieci, zwłaszcza najmłodsze, mają ustalony rytm snu i czuwania, więc zmiana czasu bywa dla nich uciążliwa. Pomaga spokojny rytuał wieczorny (książka, kąpiel), brak ekranów i intensywnej zabawy przed snem oraz cierpliwość. Jeśli problemy ze snem się utrzymują, zapytaj o radę pediatrę.
Zmiana czasu a zwierzęta
Psy i koty silnie reagują na rutynę: stałe pory karmienia, spacerów i snu. Nagłe przesunięcie o godzinę może wywołać niepokój, dlatego posiłki i spacery przesuwaj stopniowo, w kilku małych krokach.
Najczęstsze błędy przy zmianie czasu
- Przestawiasz cały rytm naraz o 60 minut zamiast małymi krokami.
- Odsypiasz dodatkową godzinę długimi drzemkami, które utrudniają wieczorne zasypianie.
Wskazówka doradcy: jeśli masz czas tylko na jedną zmianę nawyku, ustaw stałą godzinę porannego wyjścia na światło dzienne, np. na spacer lub kawę na balkonie. To sygnał, który najskuteczniej pomaga zegarowi biologicznemu dopasować się do nowego czasu.
Zmiana czasu a praca w nocy
Osoba pracująca w nocy z 24 na 25 października 2026 r. przepracuje 9 godzin zamiast 8, bo zegary cofamy z 3:00 na 2:00.
Zmiana czasu a wynagrodzenie: co przysługuje pracownikowi
Według Państwowej Inspekcji Pracy dodatkowa godzina jest nadgodziną, więc pracownikowi przysługuje za nią normalne wynagrodzenie i dodatek 100% (albo czas wolny: 1:1 na wniosek pracownika, 1:1,5 z inicjatywy pracodawcy). Dochodzi dodatek za pracę w porze nocnej, czyli 20% stawki godzinowej liczonej od minimalnego wynagrodzenia (pora nocna to 8 godzin między 21:00 a 7:00). Nadgodzin może nie być, jeśli pracodawca zaplanuje w tę noc zmianę krótszą o godzinę. W razie wątpliwości zapytaj pracodawcę lub okręgowy inspektorat pracy. Ten tekst nie jest poradą prawną.
Czas letni czy zimowy na stałe? Co proponują naukowcy i UE
Towarzystwa naukowe zajmujące się snem najczęściej wskazują stały czas zimowy (standardowy) jako lepszy dla rytmu dobowego niż stały czas letni, a oba warianty uznają za korzystniejsze niż przestawianie zegarów dwa razy w roku. Polska w 2025 r. proponowała jednak w UE eksperyment ze stałym czasem letnim, więc państwa nie mają wspólnego stanowiska, a Komisja Europejska bada 10 scenariuszy.
| Wariant | 21 grudnia: wschód / zachód | 21 czerwca: wschód / zachód |
|---|---|---|
| Obecny system | ok. 7:42 / 15:24 | ok. 4:13 / 21:00 |
| Stały czas zimowy (UTC+1) | ok. 7:42 / 15:24 | ok. 3:13 / 20:00 |
| Stały czas letni (UTC+2) | ok. 8:42 / 16:24 | ok. 4:13 / 21:00 |
Wartości są przybliżone i dotyczą Warszawy.
Stały czas zimowy
Stały czas zimowy oznaczałby jaśniejsze poranki zimą, ale bardzo wczesne świty latem. Stanford Medicine (Weed i Zeitzer, PNAS, wrzesień 2025) oszacował na modelu dla USA, że stały czas standardowy dałby ok. 300 tys. mniej przypadków udaru i 2,6 mln mniej osób z otyłością niż przestawianie zegarów, a stały czas letni przyniósłby ok. dwóch trzecich tego efektu. To model dla Stanów Zjednoczonych, a w 2026 r. PNAS opublikował krytyczne komentarze metodologiczne, więc wnioski traktuj z ostrożnością. Stały czas standardowy popiera Amerykańska Akademia Medycyny Snu.
Stały czas letni
Stały czas letni dawałby jasne wieczory, ale ciemne zimowe poranki: 21 grudnia słońce wschodziłoby w Warszawie ok. 8:42, a na zachodzie kraju bliżej 9:00. Eksperci obawiają się o dzieci idące do szkoły po ciemku. W USA stały czas letni wprowadzono w 1974 r., ale po niecałym roku z niego zrezygnowano, m.in. z powodu takich obaw rodziców.
Które kraje nie przestawiają zegarków
Zmianę czasu stosuje około 70 państw, mniej więcej jedna trzecia świata, w tym cała UE. Stały czas mają m.in. Islandia (od 1968 r.), Białoruś (od 2011 r.), Rosja (od 2014 r.) i Turcja (od 2016 r.). Japonia zrezygnowała w 1952 r., a większość krajów Afryki, w tym Egipt, Nigeria i RPA, nie stosuje zmian od dawna. Meksyk zakończył zmiany czasu w 2022 r., z wyjątkiem miast przy granicy z USA.
Zmiana czasu na zimowy 2026 w skrócie: data i kiedy koniec zmian czasu
Zmiana czasu z letniego na zimowy 2026 nastąpi w nocy z 24 na 25 października, kiedy o 3:00 cofamy zegary na 2:00. Kiedy koniec zmiany czasu, wciąż nie wiadomo: do decyzji UE zegarki nadal przestawiamy. Kolejna zmiana wypada 28 marca 2027 r., a wyniki badania Komisji Europejskiej poznamy do końca 2026 r.
- Data: niedziela 25 października 2026 r., godzina 3:00 na 2:00.
- Zdrowie: daj sobie kilka dni na adaptację i wychodź rano na światło; przy uporczywych dolegliwościach skonsultuj się z lekarzem.
- Koniec zmian czasu: brak decyzji, przełom możliwy po badaniu Komisji.
Najczęstsze pytania o zmianę czasu na zimowy
W nocy z soboty 24 na niedzielę 25 października 2026 r. o godzinie 3:00 cofamy zegary na 2:00. W Unii Europejskiej przejście następuje o 1:00 czasu UTC.
Telefony, komputery i smartwatche z włączoną automatyczną datą i godziną zwykle zmieniają czas same, podobnie zegarki sterowane radiowo. Ręcznie przestawiasz klasyczne zegarki, zegary ścienne, piekarnik i często zegar w samochodzie.
Nie ma podstaw, by tak zakładać. Polskie rozporządzenie obejmuje lata do 2026, ale dyrektywa 2000/84/WE nadal obowiązuje, a Komisja Europejska opublikowała kalendarz do 2031 r.
W nocy z 27 na 28 marca 2027 r.: o 2:00 przesuwamy zegary na 3:00, czyli na czas letni. Kolejna, na czas zimowy, wypada 31 października 2027 r.
Parlament Europejski poparł zniesienie w 2019 r., ale projekt utknął w Radzie UE, bo państwa nie uzgodniły, czy zostać przy czasie letnim, czy zimowym. Komisja prowadzi nowe badanie z wynikami do końca 2026 r.
Może przejściowo zaburzać rytm dobowy, sen i koncentrację, a jesienna zmiana jest łagodniejsza niż wiosenna. Badania wskazują na związki z nastrojem i sercem, ale nie są jednoznaczne. Przy uporczywych dolegliwościach skonsultuj się z lekarzem.
Zwykle kilka dni, a u osób wrażliwszych do kilku tygodni. Pomagają stała pora wstawania, poranne światło i spokojny wieczór bez ekranów.
Tak. Według Państwowej Inspekcji Pracy dodatkowa godzina jest nadgodziną (normalne wynagrodzenie plus dodatek 100% lub czas wolny), a do tego dochodzi dodatek za pracę w porze nocnej. Pracodawca może też skrócić zmianę o godzinę.
Gdy problemy ze snem, kołatanie serca, silne wahania nastroju lub inne niepokojące objawy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni albo się nasilają, zwłaszcza przy chorobach serca lub nadciśnieniu. Przy nagłych objawach, np. bólu w klatce piersiowej, wezwij pomoc medyczną.
Podsumowanie
Zmiana czasu z letniego na zimowy 2026 przypada na 25 października (godzina 3:00 na 2:00), a kolejna, na letni, na 28 marca 2027 r. Dodatkowa godzina snu bywa mniej korzystna, niż się wydaje, więc rytm dnia przygotuj z kilkudniowym wyprzedzeniem. Koniec zmian czasu nie jest przesądzony i zależy od decyzji państw UE po badaniu Komisji.
